Oscar Wilde (1854 - 1900) |
Wilde
spendeerde het grootste deel van zijn leven als de
volmaakte gentleman in laat-Victoriaans Engeland. Nadat hij glansrijk
was
afgestudeerd als classicus aan de Universiteit van Oxford, maakte hij
snel
carrière als dichter, recensent en toneelschrijver. Hij wandelde zijn
eigen
artistieke pad. Dit zorgde ervoor dat zijn toneelstukken uitdagend en
gewaagd
waren. Wilde werd geroemd om zijn scherpzinnige blik op de maatschappij
en haar
taboes.
Na de
publicatie van zijn boek The Picture of Dorian Gray in
1890 verslechterde de reputatie van Wilde echter met rasse schreden. De
roman
ontving zeer negatieve kritieken van toonaangevende recensenten en
bovendien
veroorzaakte het boek veel commotie. Het boek zou namelijk direct
refereren aan
wellust tussen jonge mannen; hetgeen onaanvaardbaar werd geacht.
De
hoofdrolspeler uit het boek, Dorian Gray, verkondigt
namelijk meermaals zijn diepe bewondering voor de verschijning van één
van zijn
mannelijke vrienden. Wilde begaf zich met deze zinspelingen op onveilig
terrein
omdat intieme relaties tussen mannen in de Victoriaanse tijd beschouwd
werden
als buitengewoon onfatsoenlijk en verachtelijk. Geslachtsgemeenschap
tussen
mannen werd bovendien streng bestraft onder het recente Amendement van
Labouchere uit 1885. Doordat veel
brieven van Wilde behouden zijn gebleven, is er bewijs dat Wilde zich
jarenlang
schriftelijk heeft verdedigd tegen aanvallen op zijn werk. Vijf jaar na
het
verschijnen van The Picture of Dorian Gray werd het hem echter te veel;
hij nam
geen genoegen meer met het geven van schriftelijke repliek en begaf
zich naar
de rechtbank.
Tegen het
advies van goede vrienden in startte Wilde een
rechtszaak wegens smaad tegen de negende markies van Queensberry, de
vader van
een van Wilde’s intiemste vrienden. De markies had hem er publiekelijk
van
beschuldigd dat hij zich ‘gedroeg als een sodomiet. Tot groot genoegen
van de
markies verzamelde zijn advocaat in slechts een paar dagen tijd een
overweldigende hoeveelheid bewijsmateriaal. Verschillende mannelijke
prostituees, ook wel rent boys genoemd, stonden te popelen om te
getuigen tegen
Wilde uit financieel winstbejag of persoonlijke wrok. Zodoende kwam er
een
reeks getuigenissen voorhanden die de beschuldiging van Queensberry
bevestigden.
Naast
getuigenissen maakte de advocaat van Queensberry
gebruik van het boek en de brieven van Wilde. Aan de hand van citaten
uit deze
bronnen beweerde hij dat Wilde, net zoals Dorian Gray, het aanzicht van
mannen
boven dat van vrouwen verkoos. Na twee rechtszaken werd Wilde in
1895veroordeeld
voor zijn homoseksualiteit en moest twee jaar de gevangenis in.
Na zijn
vrijlating werd Wilde door de Engelse elite
uitgekotst. Hij werd beschimpt en vernederd, en zocht zijn toevlucht in
Frankrijk. Maar ook in Parijs was hij niet veilig voor zijn verleden.
Wilde was
zeker niet de enige. In Engeland zijn er naar
schatting 50.000 mannen veroordeeld voor homoseksuele handelingen.
Sommigen
konden er niet mee leven dat hun familie, vrienden en anderen wisten
van hun
homoseksualiteit. Die pleegden zelfmoord. In die tijd was homo zijn
niet
acceptabel.
The Happy
Prince film over Wilde’s laatste jaren,
die hij ziek en berooid
doorbracht.
In 1891
ontmoette Wilde Lord Alfred Douglas, een zoon van de
Markies van Queensberry. De beide mannen werden verliefd op elkaar. De
vader
van Douglas wilde deze relatie beëindigen beschuldigde hem in 1895 van
sodomie,
waarop Wilde in verweer ging en een proces wegens smaad begon tegen de
markies.
In het proces kwam er bewijs naar voren dat Wilde "grove onzedelijke
handelingen" had begaan met jonge mannen. Hoewel Wilde de kans heeft
gekregen om naar Frankrijk te vluchten koos hij ervoor om dat niet te
doen. Hij
werd gearresteerd en tot twee jaar eenzame opsluiting met dwangarbeid
veroordeeld. Zijn vrouw vroeg hierdoor de echtscheiding aan. De veroordeling ontnam Wilde meer dan zijn
vrijheid en zijn echtgenote. Hij ging failliet, werd ontzet uit de
ouderlijke
macht over zijn twee kinderen en verloor de auteursrechten op zijn
werk. Door
zijn gevangenschap was ook zijn gezondheid achteruitgegaan. Hij bracht
de
laatste jaren van zijn leven door in een armoedige ballingschap in
Frankrijk,
waar hij op 46-jarige leeftijd aan hersenvliesontsteking bezweek.