
Op een vlooienmarkt in New York ontdekten twee verstokte
fotoverzamelaars Michael Hurst en Robert Swope een aantal albums met
talloze snapshots genomen tussen het midden van de jaren 50 en het
midden van de jaren 60. De foto’s waren genomen bij Casa Susanna,
een groot charmant houten huis in Victoriaanse stijl diep op het
Amerikaanse platteland in New Jersey aan de voet van de Catskills
Mountains zo'n 150 km ten noordwesten van de stad New York.

Na wat naspeuren kwamen de verzamelaars erachter dat de vrouwen op de
foto’s crossdressers waren en dat het bungalowpark in die tijd
een vrijplaats was voor iedereen die met zijn gender in de knoop lag en
de thuisbasis was van het eerste clandestiene netwerk van transgenders.
In die tijd kon daar amper over gepraat worden en zich op straat
vertonen in dameskleding was helemaal taboe en zelfs strafbaar, maar
hier konden zij in alle veiligheid zonder lastig te worden gevallen in
vrijheid zijn wie ze wilden zijn en hun “innerlijke meisje” konden
vieren. Daar konden ze gelukkig en comfortabel zijn, deelnemen aan
allerlei activiteiten zoals tuinieren en spelletje scrabble spelen, ,
kerst- en theefeestjes organiseren, koken of zich ontspannen bij het
nabijgelegen meer en, natuurlijk , praten over zichzelf zoals ze dat
nooit eerder hadden kunnen doen Af en toe bezochten zij het
nabijgelegen stadje Hunter om te winkelen, waar ze verschillende
reacties kregen. Sommigen waren negatief, maar veel inwoners zagen hen
als betrouwbare klanten.
De meeste gasten van Casa Susanna waren getrouwd en beschouwden
zichzelf als heteroseksuele mannen die zich graag als vrouw wilden
verkleedden, maar veel anderen identificeerden zich later als
transgenders en leefden hun leven als vrouw.

Het bungalowpark Casa Susanna werd gerund door Susanna Valenti en haar
vrouw Marie, die ook een pruikenwinkel hadden in de stad. Marie kocht
het 150 hectare grote terrein halverwege de jaren vijtig en zij en
Susanna noemden het oorspronkelijk Chevalier D'Eon Resort. Ze
rekenden $25 voor een weekend, inclusief eten, onderdak en make-up
lessen.
Fotografie was voor travestieten in de jaren 1950 zowel bevestigend als
extreem gevaarlijk. Negatieven naar een professionele ontwikkelaar
sturen die de politie zou kunnen bellen was uit den boze, dus stelde
Casa Susanna een officiële fotograaf aan, een van haar eigen mensen:
Andrea Susan. Zij nam veel foto's van haar medegasten en ontwikkelde ze
thuis. Hoewel Polaroids populair waren omdat ze direct konden worden
afgedrukt, waren Andrea’s foto’s van hogere kwaliteit en ze was te
vertrouwen. Ze gaf de negatieven aan haar mentor Dick, die haar haar
foto-ontwikkelapparatuur had geschonken. Toen Dick ze weggooide, kwamen
ze halverwege de jaren 2000 terecht op de vlooienmarkt in Manhattan.
De foto’s die door de verzamelaars waren gevonden werden vijftig jaar
later gepubliceerd in een boek. Deze uitgave leidde ertoe dat veel
voormalige bezoekers van Casa Susanna naar voren kwamen en hun
ervaringen wilden delen, waardoor het vakantieoord kon worden
gedocumenteerd.
In 2022 maakte Sébastien Lifshitz een prachtige documentaire over
deze 'crossdressing men' die door middel van prachtige
intieme opnamen die wellicht nooit bedoeld waren om het daglicht te
zien, het verhaal vertelt van de mannen die hier in volledige vrijheid
zichzelf konden zijn: een aangrijpend, feestelijk, mar tegelijk ook
triest verhaal.

In deze documentaire keren de twee nu oudere vrouwen, Katherine en
Diana terug naar de plek en halen zij herinneringen op over wat Casa
Susanna voor hen betekende en vertellen zij over verblijf en over de
tijd dat er anders gekeken werd naar genderidentiteit. In die tijd
noemden zij zich travestieten of crossdressers. In rubrieksadvertenties
in gespecialiseerde tijdschriften, werden oproepen geplaatst en
beantwoord in de hoop gelijkgestemde zielen te ontmoeten. Diana
beschrijft hoe ze als klein jongetje ging slapen en wenste zij dat ze
wakker zou worden als meisje. Er was niemand met wie je hierover kon
praten en was er geen referentiepunt dat je het gevoel gaf dat je niet
de enige was. “Wat kan er met mij aan de hand zijn?” herinnert ze
zich, verbijsterd en beschaamd.

Zoals bij veel portretten van het queer leven in een tijdperk van
illegaliteit, is er enige discussie over schaamte. Families worden
onder druk gezet en schaamte leidt soms tot wreedheid en verbroken
relaties. De documentaire deinst daar niet voor terug en staat er ook
niet bij stil. De documentaire verkent op een nuchtere manier de
ingewikkelde hoeken en balanceert het verdriet met vreugde en
feestelijkheid. Foto's van de “trans-scene” in de jaren 1960 zijn
begrijpelijkerwijs zeldzaam omdat mensen bang waren dat ze zouden
worden ontmaskerd, gearresteerd of gechanteerd als ze werden ontdekt.
In een van de meest ontroerende en oprechte momenten van deze zeer
ontroerende en oprechte film vertelt ze over haar reis naar Mexico voor
wat ze “de operatie” noemt. Op weg naar huis neemt een vriendin haar
mee om voor het eerst als vrouw haar ouders te bezoeken. Wat volgt is
een prachtig verhaal over liefde en, uiteindelijk, de grenzen ervan.
Een vrouw genaamd Betsy leest voor uit een boek dat haar vader schreef
over zijn tijd in Casa Susanna, genaamd A Year Among the Girls; ze
duikt in hun relatie en zijn leven met een bewonderenswaardige
openhartigheid.
Gregory fungeert als de facto verteller en geeft historische context
aan travestieten en transgendervrouwen en fantastische verhalen over
een kindertijd die naar de maatstaven van de toenmalige maatschappij
ongebruikelijk klinkt. Het einde van de film brengt ze allemaal samen
in een prachtig, aangrijpend moment van herinnering en herdenking.
Casa Susanna was de inspiratie voor het Tony-genomineerde toneelstuk
Casa Valentina van Harvey Fierstein.