Travestie in Nederland en Vlaanderen / Paul Vennix



Travestie in Nederland en Vlaanderen - Paul Vennix.– Uitgeverij Eburon, 1997, 532 blz.
ISBN 90-5166-590-3.

Rapport van een uitgebreid onderzoek onder een grote groep (430) travestieten waarin allerlei aspecten van travestie aan de orde komen.
Paul (Paula) Vennix  legde bijna 500 travestieten in Nederland en Vlaanderen een groot aantal vragen voor, waardoor voor het eerst een betrouwbaar beeld ontstaat van deze groep.

"Dit rapport is om verschillende redenen geschreven. Door de inzichten die deze studie verschaft, kan de kwaliteit van de hulpverlening verbeteren. Individuele travestieten kunnen door de bestudering van dit rapport meer inzicht krijgen in de wijze waarop zij het beste met travestie om kunnen gaan. Ook de sociale omgeving van travestieten kan veel relevante informatie putten uit dit onderzoek."(Woord vooraf,)
De vragenlijsten (1200 vragen!) werden aangevuld met een kleiner aantal interviews om op enkele aspecten dieper te kunnen ingaan.

Travestie is meestal anders dan wat men daarover in de media krijgt voorgeschoteld. De meeste travestieten houden het angstvallig voor hun omgeving verborgen en gaan zeker niet in een jurk de straat op. Zij durven niet te laten zien wie zij ook zijn. In deze transgenderstudie, waaraan bijna vijfhonderd travestieten uit Nederland en Vlaanderen hebben deelgenomen, wordt travestie diepgaand van uiteenlopende invalshoeken belicht.

Uitgebreid wordt aandacht geschonken aan wat het dragen van vrouwenkleding voor travestieten betekent; travestie blijkt voor hen noodzakelijk. Helder wordt uiteengezet tot wat voor problemen onderdrukking van travestie kan leiden. Uit de kast komen is daarom op den duur meestal niet te vermijden. Duidelijk wordt ook dat travestie maatschappelijk geÔntrigeerd moet worden. Daarvoor is naast vrijheid van gender tevens opheffing van de genderdichotomie in onze cultuur noodzakelijk: travestieten passen vaak niet in het hokje man of vrouw. Speciale aandacht wordt besteed aan de mogelijkheden en onmogelijkheden van travestie in heterorelaties. Daarbij komt ook het perspectief van de partner uitgebreid aan de orde. Of travestie in deze relaties een plaats kan hebben blijkt van veel factoren afhankelijk. Het rapport besluit met uitgebreide richtlijnen voor zowel travestieten als hulpverleners over hoe men het beste met travestie om kan gaan.

Uit het rapport 'blijkt dat het aantal mensen dat altijd als vrouw gekleed wil gaan veel groter is dan het aantal dat dat ook echt doet. “Dat geeft al aan dat het voor veel mensen een moeilijk probleem is. Veel travestieten hebben het gevoel zowel man als vrouw te zijn. Maar onze maatschappij is daar niet op ingesteld. Daardoor komen zulke mensen vaker in psychische problemen. Nederland kent tallozen die zonder blozen uitkomen voor hun homoseksualiteit. Maar er zijn in Nederland maar heel weinigen die er ongegeneerd voor durven uitkomen dat ze graag in vrouwenkleren lopen. Een heleboel travestieten zitten behoorlijk vast. Ze houden het dan verborgen voor hun omgeving en aanvaarden het niet van zichzelf.  Door travestie ontstaan er vaak relatieproblemen. De partner ontdekt het op een zeker dag en dan is het huis te klein. De partner vindt de ander onbetrouwbaar, voelt zich bedrogen. Ze kan die vrouwelijke kant van haar man als een bedreiging ervaren. Daarom zeg ik altijd dat je er zo snel mogelijk mee voor de dag moet komen als je een relatie aangaat. Ook de ouders hebben er vaak moeite mee. Voor de buren vormt travestie al veel minder een probleem.”

“We zullen er mee moeten leren omgaan”, denkt Vennix, “want hoewel travestie nog steeds op de gezaghebbende Amerikaanse lijst van psychiatrische aandoeningen staat, valt het niet weg te therapieŽn. Wel kan een therapeut helpen bij het aanvaarden van de eigen behoefte aan travestie. Er zijn maar heel weinig hulpverleners die verstand hebben van travestie. Vrouwelijke hulpverleners zijn er volgens mijn ervaring beter in dan mannelijke.”
Vennix gebruikt bij voorkeur het woord transgenderisme, als het gaat om mensen met zowel een mannelijke als een vrouwelijke identiteit. Een transgenderist is dan iemand met afwisselend mannelijke en vrouwelijke rollen.
Vennix meent dat het aantal travestieten dat een seksuele betekenis hecht aan de travestie langzaam afneemt. “Die hebben er de minste problemen mee, omdat seks zich binnenshuis afspeelt. Steeds meer travestieten ervaren het dragen van vrouwenkleren als iets wat gewoon bij de eigen identiteit hoort. Ze willen alleen naast hun mannelijke rol ook overtuigend als vrouw overkomen. De ruimte die aan deze onschadelijke behoefte gegund wordt, neemt langzaam toe. Zij het nog te schoorvoetend: de jurkangst bij de Nederlandse burger vermindert langzaam.”

Nederlander is nog lang niet over jurkangst heen. - Trouw, 29 augustus 1997



Als je een aanvulling of opmerking hebt over deze site dan kun je een mail sturen naar Transgenderarchief